Badstuevitenskap
Hva gjør badstue med kroppen?
Forskning på 5 minutter.
Uten fagsjargong og uten mirakler. Vi viser hva forskningen sier – hovedsakelig tjue års oppfølging av over 2 000 finner fra Kuopio – slik at det kan forstås over en kopp kaffe.
Minuta po minucie
Przesuń suwak.
Zobacz, co dzieje się w środku.
Typowa sesja: ok. 80°C, 15–20 minut. Ciało reaguje podobnie jak na spokojny wysiłek — tylko że siedzisz.
Wartości orientacyjne dla zdrowej osoby. Na podstawie przeglądu: Laukkanen, Laukkanen, Kunutsor, Mayo Clinic Proceedings 2018 (tętno w saunie do ok. 100–150 uderzeń/min, ok. 0,5 kg potu na sesję).
Badanie z Kuopio, w kropkach
Jak często saunujesz?
Wyobraź sobie 100 przypadków w grupie osób saunujących raz w tygodniu. Wybierz częstotliwość i temat — kropki pokażą, ile byłoby ich w drugiej grupie.
To badania obserwacyjne: pokazują silny związek, ale nie dowodzą, że to sama sauna jest przyczyną. Osoby saunujące często mogą też zdrowiej żyć. Badacze uwzględnili wiek, palenie, ciśnienie, cholesterol i aktywność fizyczną.
Długość sesji
Liczy się nie tylko „jak często”, ale i „jak długo”.
W tym samym badaniu osoby siedzące w saunie dłużej niż 19 minut miały mniej więcej o połowę niższe ryzyko śmierci sercowej niż te, które wychodziły przed 11. minutą. Dlatego sauna, która trzyma ciepło, ma znaczenie — w zimnej saunie po prostu nie wysiedzisz.
Laukkanen i in., JAMA Internal Medicine 2015 — porównanie sesji >19 min z sesjami <11 min.
Mity vs fakty
Kliknij kartę.
Sprawdź, co jest prawdą.
Slik bader du i tråd med forskningen
En enkel oppskrift.
Sikkerhet
Når du bør være forsiktig
Hjertesykdom, ukontrollert høyt blodtrykk, graviditet, fersk skade, feber – snakk med legen først. Ikke kombiner badstue med alkohol. Barn bader kortere og alltid sammen med voksne.
Den beste badstuen er den du faktisk bruker.
4–7 økter i uken er bare realistisk når badstuen står 30 skritt fra døren og du varmer den opp fra mobilen.
Kilder
Laukkanen T. m.fl. Association between sauna bathing and fatal cardiovascular and all-cause mortality events. JAMA Internal Medicine, 2015.
Laukkanen T. m.fl. Sauna bathing is inversely associated with dementia and Alzheimer's disease in middle-aged Finnish men. Age and Ageing, 2017.
Zaccardi F. m.fl. Sauna bathing and incident hypertension: a prospective cohort study. American Journal of Hypertension, 2017.
Laukkanen J.A., Laukkanen T., Kunutsor S.K. Cardiovascular and other health benefits of sauna bathing: a review of the evidence. Mayo Clinic Proceedings, 2018.
Haghayegh S. m.fl. Before-bedtime passive body heating by warm shower or bath to improve sleep. Sleep Medicine Reviews, 2019.
Badstue er ikke medisinsk utstyr og erstatter ikke behandling. Innholdet er ment som informasjon.